Toplu iş sözleşmesi
Kısa hukuki tanım
Yetkili tarafların çalışma ilişkilerindeki hak ve yükümlülükleri topluca düzenlediği sözleşmedir. İşçi sendikasıyla yetkili işveren tarafı arasında çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmedir. Kapsam, yetki, yürürlük ve yararlanma koşulları önemlidir. Bireysel iş sözleşmesiyle etkileşimi özel kurallara tabidir; işyerinde bulunması bütün çalışanlara her hükmün koşulsuz uygulanacağı anlamına gelmez. Ücret farkı istenirken kişinin kapsam ve yararlanma dönemi sözleşme metniyle karşılaştırılır.
Kanuni dayanak ve mevzuat karşılığı
Başlıca ilgili hükümler: STİSK:33–39
Kavramın bu hukuk alanındaki karşılığı açıklanmıştır. Öğretisel veya uygulamada kullanılan adlar, kanunda aynı başlıkla tanımlanmış sayılmaz; özel kanun ve yürürlük hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada ne anlama gelir?
İşçi sendikasıyla yetkili işveren tarafı arasında çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmedir. Kapsam, yetki, yürürlük ve yararlanma koşulları önemlidir. Bireysel iş sözleşmesiyle etkileşimi özel kurallara tabidir; işyerinde bulunması bütün çalışanlara her hükmün koşulsuz uygulanacağı anlamına gelmez.
Genel örnek
Ücret farkı istenirken kişinin kapsam ve yararlanma dönemi sözleşme metniyle karşılaştırılır.
Önemli ayrım
İşyerindeki eski veya başka işkoluna ait sözleşme kendiliğinden uygulanamaz.
İlgili araçlar, işlem rehberleri ve yayınlar
İş ve sosyal güvenlik ile ilgili çalışma alanı
Hukuki İşlem Atlası: genel süreç ve belge hazırlığı
- Özel kurstan ayrılınca ücret iadesi nasıl değerlendirilir?
- Sendika üyeliği nedeniyle işten çıkarıldığını düşünen çalışan hangi kayıtları hazırlamalı?
- İşveren görevimi, ücretimi veya çalışma yerimi değiştirmek isterse neye bakılır?
- Kısmi süreli çalışan işçinin ücret, izin ve sigorta kayıtları nasıl kontrol edilir?
Birlikte okunabilecek kavramlar
Sık sorulan iki soru ve görüşme hazırlığı
Toplu iş sözleşmesi konusunda görüşmeye hazırlanırken hangi kayıtlar yararlı olabilir?
Tam toplu sözleşme, üyelik ve çalışma dönemleri. Belgeleri kamuya açık bir forma yüklemek yerine, güvenli görüşme kanalı ve gerekli kapsam için büroyla önceden iletişim kurabilirsiniz.
Toplu iş sözleşmesi konusunda hangi varsayımdan kaçınılmalıdır?
İşyerindeki eski veya başka işkoluna ait sözleşme kendiliğinden uygulanamaz.
Genel tanım, somut dosyanız hakkında kişisel hukuki değerlendirme değildir. Olayların tarih sırasını ve sormak istediğiniz soruları not edebilirsiniz.
Görüşme seçeneklerini ve hazırlık sürecini inceleyin →
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-11-08