Kısa cevap
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi, işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepli belirli davalarda arabulucuya başvurulmasını dava şartı olarak düzenler. Bu, her iş uyuşmazlığının aynı yoldan ilerlediği veya tarafların mutlaka anlaşmak zorunda olduğu anlamına gelmez. Kapsam, istisnalar ve başvuru yeri somut uyuşmazlığa göre kontrol edilmelidir.
Hangi iş uyuşmazlıklarında başvuru dava şartıdır?
Kanunun metninde, iş kanununa ya da bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılacak davalar sayılır. 2023 yılında yapılan değişiklikle, bu alacak ve tazminatlarla ilgili bazı itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da hükme eklenmiştir. İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında ise aynı dava şartı uygulanmaz. Bu ayrımlar nedeniyle, yalnız uyuşmazlığa “iş davası” denmesine dayanarak başvuru gerekip gerekmediği sonucuna varmayın.
Başvuru yeri nasıl belirlenir?
7036 sayılı Kanun’un 3. maddesindeki kurala göre başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; karşı taraf birden fazlaysa bunlardan birinin yerleşim yeri de dikkate alınır. Arabuluculuk bürosu bulunmayan yerde görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü bu işlemi yürütür. Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı da büroların adliyelerde bulunduğunu açıklar. Çorlu’da veya Marmara’nın başka bir ilçesinde bulunmak tek başına hangi büroya başvurulacağını belirlemez; işin ve tarafların konumunu kanundaki ölçütlerle doğrulayın.
Görüşme öncesi hangi notlar hazırlanabilir?
Aşağıdakiler, görüşmeyi düzenlemeye yardımcı olabilecek kişisel hazırlık başlıklarıdır; kanunun zorunlu evrak listesi değildir. İş ilişkisinin başlangıç ve bitiş tarihini, görev ve çalışma yerini, uyuşmazlığın ne zaman ortaya çıktığını ve karşı tarafla yapılan görüşmeleri kısa bir zaman çizelgesine yazın. Ücret, tazminat veya işe iade gibi hangi talep başlıklarının konuşulmasını istediğinizi ayrı ayrı not edin; tutar veya tarih kesin değilse tahmin etmek yerine “doğrulanacak” diye işaretleyin. Elinizde varsa sözleşme, fesih bildirimi, bordro, banka kaydı, SGK hizmet bilgisi ve yazışmaların adını listeleyin. Her belgeyi başvuruya eklemeniz gerektiği sonucunu bu listeden çıkarmayın; somut ihtiyaç ayrıca kontrol edilir.
Özel belgeleri internet sitesine yüklemeniz gerekmez. Kimlik numarası, sağlık bilgisi, işyeri yazışmaları veya dosya içeriğini herkese açık alanlarda paylaşmayın. Belgelerin nasıl ve hangi güvenli yolla inceleneceğini doğrudan görüşmede belirleyin.
Arabuluculuk görüşmesi anlaşmayla bitmek zorunda mı?
Dava şartı olan arabulucuya başvuru, tarafların mutlaka uzlaşacağı anlamına gelmez. Taraflar taleplerini ve uyuşmazlık noktalarını görüşebilir; anlaşma olmazsa arabuluculuk faaliyeti sona erer. Arabulucu mahkeme gibi hüküm vermez; taraflar çözüm üretemezse kanundaki koşullarda çözüm önerisinde de bulunabilir. Görüşme sırasında bir metin hazırlanırsa talep başlıklarının, tutarların, ödeme veya ifa tarihlerinin ve metnin hangi konuları kapsadığının açık olup olmadığını kontrol edin. Anlamadığınız bir ifadeyi açıklığa kavuşturmadan imzalamayın; bu yazı sizin adınıza anlaşma önerisi oluşturmaz.
Anlaşma olmazsa son tutanak ne işe yarar?
7036 sayılı Kanun’un 3. maddesi, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin dava dilekçesine eklenmesini öngörür. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması da dava şartı yönünden sonuç doğurabilir. Bu nedenle tutanağın bir örneğini saklayın ve sonraki adımları, görevli mahkemeyi ve varsa uygulanacak süreleri dosyanız özelinde kontrol edin. Bu rehber zamanaşımı veya hak düşürücü süre hesabı yapmaz. İşe iade ya da başka bir talep bakımından elinize yeni bir bildirim ulaştıysa, içerik hazırlamak için süre kontrolünü ertelemeyin.
Sık sorulan sorular
Her işçi-işveren uyuşmazlığında arabuluculuk zorunlu mu?
Hayır. Kanundaki talep türü ve istisnalar incelenmelidir; örneğin iş kazası veya meslek hastalığından doğan belirli tazminat ve bağlantılı davalar için 7036 sayılı Kanun’un 3. maddesinde istisna vardır. |Anlaşma sağlanamazsa dava açılabilir mi? Son tutanakla birlikte, görev, yetki, süre ve diğer dava şartları ayrıca değerlendirilerek yargı yoluna başvurulabilir. |Başvuru için hangi belgeler zorunlu? Bu yazı zorunlu belge listesi değildir. Başvuru bilgileri ve dosyanın özellikleri için arabuluculuk bürosunun resmî yönlendirmesini kontrol edin. |Çorlu’da ikamet ediyorsam başvuruyu mutlaka Çorlu’da mı yapmalıyım? Kanunun yer ölçütü karşı tarafın yerleşim yeri veya işin yapıldığı yerle ilgilidir; yalnız ikamet adresinden kesin sonuç çıkarmayın.
İlgili sayfalar ve resmî kaynaklar
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku çalışma alanı: https://guzelhukuk.net/calisma-alanlari/is-sosyal-guvenlik-hukuku . İlgili görüşme hazırlık yazısı: https://guzelhukuk.net/yayinlar/isten-cikarildim-belgelerimi-nasil-hazirlamaliyim . Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı, dava şartı arabuluculuk SSS: https://adb.adalet.gov.tr/Home/SSSorularDetay/2 . Adalet Bakanlığı, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu metni ve ilgili mevzuat: https://adb.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/10072023160455Uzman%20Arabuluculug%CC%86a%20Giris%CC%A7%20Kitab%C4%B1.pdf . 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu: https://adb.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/11120231556551.5.6325.pdf . 7445 sayılı Kanun’un Resmî Gazete metni: https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/04/20230405-3.htm .
Güncellik ve kapsam
Kaynaklar 29 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; somut olayın değerlendirilmesi, kişiye özel hukuki görüş veya süre hesabı değildir.
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-09-30