İşten ayrılırken kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl kontrol edilir?

Kısa cevap

4857 sayılı İş Kanunu m.59 uyarınca iş sözleşmesi sona erdiğinde hak kazanılmış fakat kullanılmamış yıllık izin sürelerinin ücreti, sona erme tarihindeki ücret üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle yalnız “istifa ettim” veya “işveren çıkardı” açıklaması izin alacağını çözmez. Önce bu Kanunun kapsamı, izin hakkının doğduğu çalışma dönemleri ve fiilen kullanılan günler belirlenir. Kıdem tazminatı için yapılan değerlendirme ile yıllık izin hesabı birbirinden ayrılmalıdır. Bu yazı, kişisel ücret ve çalışma kayıtlarını görmeden net bir alacak tutarı vaat etmez.

İzin bakiyesi nasıl belirlenir?

İşe başlama ve ayrılma tarihlerini, işyerindeki çalışma sürelerini ve izin kullanım kayıtlarını bir araya getirin. İnsan kaynakları ekranında görünen tek bir bakiye, incelemenin başlangıcı olabilir; ancak geçmiş yılların izin formlarıyla karşılaştırılmadan nihai hesap sayılmamalıdır.

Aynı işverenle birden çok çalışma dönemi, işyeri devri, farklı sözleşme rejimleri veya izin sayımına ilişkin özel durumlar varsa ayrıca değerlendirme gerekir. Takvimde işyerinde bulunmadığınız her günün yıllık izin olduğu kabul edilmemelidir. Rapor, hafta tatili ve başka izin türleriyle yıllık izin kayıtlarının karışıp karışmadığını kontrol edin.

Hangi belgeler yararlı olur?

İmzalı izin formları, izin çizelgesi, iş sözleşmesi, ücret hesap pusulaları, banka ödeme kayıtları ve ayrılış evrakı birlikte incelenebilir. Belgeleri yıllara göre ayırıp her kayıt için başlangıç tarihi, bitiş tarihi ve düşülen gün sayısını yazmak, farklı kayıtlar arasındaki çelişkiyi görünür kılar.

Yargısal değerlendirmede izinlerin kullandırıldığına ilişkin kayıtların önemi vardır. Kaynaklarda bağlantısı bulunan kararda da imzalı izin defteri veya eşdeğer belgeyle ispat konusu ele alınmaktadır. Bununla birlikte tek bir kararı bütün dosyalarda aynı sonuç doğuran bir hesap formülü gibi kullanmamak gerekir.

Son ücret ve yapılan ödeme nasıl karşılaştırılır?

İzin gün sayısı ile ücret hesabı iki ayrı kontrol aşamasıdır. Önce kalan gün belirlenir; sonra sona erme tarihindeki ücretin hesabın hangi kalemlerine yansıdığı incelenir. Bankaya yatırılan toplam tutarın içinde son maaş, başka alacaklar veya kesintiler bulunabilir. Toplam havaleyi tamamen izin ücreti kabul etmek doğru bir başlangıç değildir.

İşverenden hesap dökümü alındıysa gün sayısını ve ücret dayanağını ayrı inceleyin. Bir belgeyi imzalamadan önce bunun yalnız teslim kaydı mı, ödeme açıklaması mı yoksa başka bir beyan mı içerdiğini okuyun. İbraname gibi belgelerin hukuki etkisi bu yazıdaki genel izin bilgisinden bağımsız olarak değerlendirilmelidir.

Uyuşmazlık oluşursa

Talep edilen gün sayısı, işverenin kabul ettiği gün sayısı ve farkın hangi yıllardan kaynaklandığı kısa bir tabloda gösterilebilir. İşçilik alacağı için izlenecek başvuru yolu ve dava şartları ayrıca kontrol edilmelidir. İşe iade başvurusuna ilişkin sürelerle para alacağına ilişkin süreleri birbirine karıştırmayın; bu metin somut zamanaşımı hesabı yapmaz.

İlgili çalışma alanı: https://guzelhukuk.net/calisma-alanlari/is-sosyal-guvenlik-hukuku

İş ilişkisine dair diğer yayınlar: https://guzelhukuk.net/yayinlar

Sık yapılan hatalar

İstifanın bütün hakları ortadan kaldırdığını düşünmek; kıdem tazminatı hesabını izin hesabı yerine kullanmak; bütün devamsız günleri yıllık izin saymak; toplam havalenin dağılımını incelememek; izin kayıtlarının kopyasını saklamamak hesabın yanlış değerlendirilmesine neden olabilir.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

4857 sayılı İş Kanunu, özellikle m.53 ve m.59: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4857.pdf

TBMM, İş Kanunu metni: https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D22/Y1/T1/KanunMetni/359dee72-3cd1-4131-8597-48c58658e326.html

UYAP, yıllık izin kayıtlarına ilişkin karar: https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1218275200

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir.