Kiralık aracı iade ettikten sonra bildirilen bir çizik veya arıza, depozitonun herhangi bir açıklama yapılmadan tutulmasını kendiliğinden haklı kılmaz. Önce aracın ilk teslimdeki durumu, kira süresindeki olaylar, iade kontrolü ve talep edilen bedelin dayanağı karşılaştırılır. Olağan kullanım izleriyle sözleşmeye aykırı hasar aynı değildir. Sözleşmedeki sigorta, muafiyet ve kullanım koşulları da önemlidir. İnternetten alınan tek bir “hasar tarifesi”, somut olayın sebebini ve ispatını araştırmanın yerini tutmaz.
2026'da yayımlanan yönetmeliğin yürürlük tarihi
15 Ağustos 2026 tarihli Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmeliğin 23. maddesi yürürlük tarihini 1 Ocak 2027 olarak belirler. Dolayısıyla 28 Ekim 2026 itibarıyla bu metindeki yeni depozito ve teslim kuralları zaten yürürlükteymiş gibi uygulanamaz. İşlemin tarihi, tüketici sıfatı ve kiralama türü ayrıca incelenir; yönetmelik uzun süreli, paylaşımlı ve bazı diğer kiralamaları kapsam dışında bırakır. Aşağıdaki kayıt hazırlığı açıklamaları mevcut sözleşme ve genel kuralların değerlendirilmesine yöneliktir.
Teslim ve iade iki ayrı kayıt olmalıdır
Araç alınırken plaka, kilometre, yakıt, görünür hasarlar ve teslim tarihi kaydedilebilir. Tutanaktaki küçük araç çizimiyle yetinmek yerine mevcut hasarın yeri ve niteliğinin anlaşılmasını sağlayan görüntüler yararlı olabilir. Özellikle karanlık ortam veya yağış nedeniyle kontrol yapılamıyorsa bu koşul da kayıt altına alınmalıdır. Gizli bir arızanın varlığı yalnız dış fotoğrafla çözülemeyeceğinden araç uyarıları ayrıca bildirilmelidir.
İade sırasında da mümkünse araç birlikte incelenmeli, anahtar ve araç teslimi belgelenmelidir. “Otoparka bıraktım” ile işletmenin teslim aldığı tarih aynı olmayabilir. İade yerinin sözleşmede kararlaştırılan yerle uyumu, mesai dışı bırakma prosedürü ve sonradan yapılan kontrolün zamanı önemlidir. Talep, hangi zaman aralığında meydana geldiği açıklanamayan hasara dayanıyorsa bu belirsizlik belirtilmelidir.
Hangi bedel neden isteniyor?
Hasar onarımı, eksik yakıt, geç iade, trafik cezası ve depozito farklı kalemlerdir. Bir kısmına ilişkin kayıt bulunması diğer bütün kesintileri haklı göstermez. İşletmeden her kalemin dayanağı, tarih ve hesabını içeren ayrıntılı döküm istenebilir. Onarım bedelinin talep edilmesi halinde hasarla ilgili rapor, fotoğraf, fatura veya hesap dayanakları önem taşır.
Türk Borçlar Kanununda kiracının kiralananı geri verme borcu ile olağan kullanımdan kaynaklanan eskime/yıpranmanın değerlendirilmesi ayrılır. Teslimde inceleme ve bildirim de önemlidir. Tüketici işlemi varsa sözleşmedeki haksız şart denetimi ayrıca gündeme gelebilir. Bu nedenle “sözleşmede yazıyor” ifadesi her şartın geçerli olduğu anlamına gelmediği gibi “depozito alındı, hiçbir zarar istenemez” sonucu da kurulamaz.
Sigorta ve muafiyet nasıl okunmalı?
Sözleşmede belirtilen güvence, poliçenin tam kapsamıyla aynı olmayabilir. Sürücü, yaş, kullanım alanı, bildirim yükümlülüğü ve istisnalar incelenmelidir. Muafiyetli koruma ile bütün zararları sınırsız karşılayan koruma aynı şey değildir. Ayrıca hasar için hangi belge ve bildirimlerin istendiği bilinmelidir. Güvence paketi alınmış olması, olayın hiçbir kayda geçirilmemesine gerekçe yapılmamalıdır.
Kira sırasında hasar veya güvenliği etkileyen arıza fark edilirse işletmenin doğrulanmış iletişim kanalına gecikmeden bilgi verilmelidir. Gerekli acil güvenlik işlemleri ve ilgili resmî bildirimler olayın niteliğine göre yapılır. Yalnız sohbet uygulamasında sözlü mutabakatla aracı başkasına kullandırmak veya onarım yaptırmak, sözleşme ve sigorta açısından yeni tartışmalar doğurabilir. Ne kararlaştırıldığı yazılı biçimde korunmalıdır.
Depozito ile kart provizyonunu ayırın
Karttaki ön provizyon, tahsilat ve sonradan yapılan işlem aynı kayıt değildir. Kart ekstresinde hangi tarihte ne yapıldığı kontrol edilmelidir. İade edildiği söylenen bedelin banka hareketi ile işletmenin iade belgesi karşılaştırılabilir. İşletmeden açıklama alınmadan yalnız bankadaki bekleyen işlem görüntüsüyle kesin tahsilat sonucu çıkarılmamalıdır. Buna karşılık açıklamasız tahsilat fark edilirse bankanın itiraz kanalı da zamanında değerlendirilmelidir.
Örneğin ilk teslim fotoğrafında görünen bir jant çiziğinin iade sırasında yeni hasar olarak bildirilmesi halinde, dosyanın ana konusu hasarın hangi dönemde meydana geldiğidir. Fotoğrafın orijinali, tarihi ve araçla bağlantısı korunmalıdır. Başka araçtan alınmış görüntü veya sonradan değiştirilmiş belge kullanılmamalıdır. Tartışılan miktarla ilgisiz kişisel veriler de dosyaya eklenmemelidir.
Sık sorulan sorular
Her çizik kiracıdan tahsil edilir mi?
Olağan kullanım, önceki hasar, olayın zamanı ve sözleşme koşulları birlikte incelenir; otomatik sonuç yoktur.
Tutanak imzalamazsam teslim yapılmamış mı sayılır?
Teslim olgusu mevcut belgeler ve olay koşullarıyla değerlendirilir. Çekincesiz imza atmadan önce tutanağı okuyup itirazı kaydetmek önemlidir.
Karttan çekilen bedeli bankaya bildirebilir miyim?
İşlemin gerçek sebebi açıklanarak resmî itiraz kanalı kullanılabilir; bu, satıcıyla uyuşmazlığın otomatik çözüldüğü anlamına gelmez.
Yeni düzenlemeler her kiralamaya uygulanır mı?
Kiralama türü, işlem tarihi, kapsam ve yürürlük/geçiş hükümleri kontrol edilir. Tüketici dosyası ve ayıplı hizmet ayrımı ilgili hazırlığı tamamlar.
Bu yazı genel belge hazırlığı içindir; sözleşmeye ve yürürlükteki kurallara göre hukuki değerlendirme farklılaşabilir.
Resmî kaynaklar
Ticaret Bakanlığı — yönetmelik, kapsam ve yürürlük açıklaması
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-10-28
Bu konuyu görüşmeye nasıl hazırlayabilirim?
Tüketici Hukuku: nereden başlamalı?
Bir konu ve bulunduğunuz aşamayı seçin. Yanıtlarınız yalnız bu açık sayfada kullanılır; kaydedilmez ve gönderilmez.