Satın aldığınız ikinci el aracın kısa süre sonra arızalanması, tek başına her durumda satışın iptal edileceği anlamına gelmez. Arızanın teslim sırasında mevcut olup olmadığı, aracın yaşı ve kullanım durumu, size açıklanan özellikler ve satıcının kimliği birlikte incelenir. Bir işletmeden tüketici olarak satın alma ile iki kişinin kendi araçlarını birbirine satması aynı hukuki rejime tabi olmayabilir. İlk adım yalnız tamir fiyatı almak değil, satış anında neyin kararlaştırıldığını ve sorunun ne zaman ortaya çıktığını belgelendirmektir.

Önce satıcıyı ve işlemi ayırın

Türk Borçlar Kanunu'nun 219 ve devamı maddeleri satıcının ayıptan sorumluluğunu düzenler. Mesleki veya ticari amaçla hareket eden satıcının tüketiciyle yaptığı işlemde 6502 sayılı Kanun da önem kazanır. Ruhsatta kişi adı bulunması, fiilî satış faaliyetinin niteliğini tek başına çözmez. İlanı kimin verdiği, bedeli kimin aldığı, faturayı kimin düzenlediği ve aracılık ilişkisi incelenmelidir.

İkinci el taşıt ticaretine ilişkin sektörel garanti ile genel ayıptan sorumluluk birbirine eşit değildir. Belirli parçalar veya koşullar için getirilen özel garanti sona ermiş olsa bile her hukuki başvurunun kendiliğinden ortadan kalktığı söylenemez. Eski internet sayfalarındaki garanti ve onarım sürelerini satış tarihine bakmadan uygulamak da hatalı olabilir. Somut işlem günündeki güncel düzenleme esas alınmalıdır.

Arıza ile teslimdeki ayıbı nasıl ayırabilirsiniz?

Bir parçanın bozulması olağan aşınmadan, sonradan yanlış kullanımdan veya teslimde mevcut gizli bir sorundan kaynaklanabilir. Teknik değerlendirmede önceki bakım kayıtları, kilometre bilgisi, hasar geçmişi, satıcının beyanı ve ekspertiz raporu birlikte ele alınır. “Ekspertiz yapıldı” cümlesi bütün ihtimalleri ortadan kaldırmaz; raporun hangi sistemleri hangi yöntemle kontrol ettiği önemlidir.

Aracı güvenli olmayan durumda kullanmaya devam etmeyin. Arızanın niteliğini açıklayan yazılı servis tespiti alın; sökülen parçaların ve arıza kodlarının kaybolmamasına dikkat edin. Acil onarım gerekiyorsa önceki durumun fotoğraf, video, servis kabul belgesi ve mümkün olan diğer teknik kayıtlarla korunması, sonradan yapılacak incelemeyi kolaylaştırır. Delil tespiti gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilebilir.

Satıcıya bildirim ve talebin açıklanması

TBK m.223 gözden geçirme ve ayıbı bildirme yükümlülüğünü düzenler. Bu nedenle sorunu fark ettiğiniz tarihi kaydedin ve satıcıya ulaşan bir bildirim yapın. Bildirimde araç, satış ve teslim tarihi, belirtiler, ilk servis tespiti ve talebiniz anlaşılır olsun. Her işlemde aynı süre ve aynı sonuç geçerliymiş gibi hareket etmeyin; tüketici işlemi ile genel satış hükümleri ayrılmalıdır.

Olası talepler arasında sözleşmeden dönme, bedel indirimi, koşulları varsa onarım veya değiştirme bulunabilir. Hangi talebin uygulanabilir olduğu, ayıbın ağırlığı ve kanuni koşullarla ilgilidir. Aracın kullanımı, yapılan onarım, talebin değiştirilmesi ve varsa zararın kapsamı ayrı hukuki değerlendirme gerektirir. Zamanaşımı ile ayıp bildiriminin farklı konular olduğu unutulmamalıdır.

Hazırlanabilecek dosya

Satış ilanının tarihli görüntüsü, satış sözleşmesi, ödeme ve noter kayıtları.
Teslimdeki kilometre, ekspertiz, bakım ve hasar belgeleri.
Arızanın ilk ortaya çıkışı ve kullanım durumuna ilişkin kısa kronoloji.
Servis teşhisi, parça ve işçilik ayrımı, onarım öncesi fotoğraflar.
Satıcıya gönderilen bildirim ve verilen cevaplar.

Örneğin “motorunda işlem yok” açıklamasıyla satılan araçta eski bir onarım tespit edilmesi ile aylar sonra yeni bir mekanik arızanın meydana gelmesi aynı mesele değildir. İddia, satışta vaat edilen özellik ile teknik tespit arasındaki bağlantıya dayanmalıdır. Sadece yüksek tamir bedeli, bu bağlantının yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

Satıcı arızayı bilmediğini söylerse sorumluluk biter mi?

TBK'daki genel ayıp sorumluluğu yalnız satıcının bilgisine indirgenmez. Ancak bilinen veya olağan incelemeyle görülebilen ayıp, açıklanan kusurlar ve sözleşme şartları ayrıca değerlendirilir.

Noter satışı bütün hakları kapatır mı?

Noter devri mülkiyet işlemi bakımından önemlidir; ayıptan doğabilecek talepleri tek başına ortadan kaldırmaz.

Önce aracı tamir ettirebilir miyim?

Güvenlik ihtiyacı ile delilin korunması birlikte düşünülmelidir. Geri dönüşsüz müdahale öncesinde uygun kayıt ve teknik tespit alınması önem taşır.

Başvuru her zaman tüketici hakem heyetine mi yapılır?

Hayır. Taraf sıfatları, işlemin niteliği, talep ve güncel parasal sınırlar görevli yolu etkiler. Tüketici seçimlik hakları ile başvuru belgeleri bu ayrımı tamamlar.

Bu açıklama genel bilgilendirmedir; araç ve satış dosyasının özellikleri sonucu değiştirebilir.