Kiracı, konutun satışı veya sonraki kiralanması için gerekli olduğu ölçüde gösterilmesine izin vermekle yükümlü olabilir. Bununla birlikte ev sahibinin her istediği saatte, haber vermeden veya sınırsız sayıda kişiyle konuta girebileceği söylenemez. Türk Borçlar Kanunu m.319, önceden uygun sürede bildirim yapılmasını ve kiracının yararlarının gözetilmesini birlikte düzenler. Satış amacı, konutun kiracı tarafından kullanıldığı ve özel hayatın sürdüğü bir alan olduğu gerçeğini ortadan kaldırmaz. Sorunun çözümü çoğu kez erişim gereğini, makul takvimi ve mahremiyeti açık bir düzen içinde buluşturmaktır.
Gösterim izni ile tahliye aynı şey değildir
Evin satışa çıkarılması kiracının o gün evi boşaltması gerektiği anlamına gelmez. Gösterime ilişkin yükümlülük, kira ilişkisinin devam ettiği sırada da gündeme gelebilir. Yeni malik, sözleşmenin sona ermesi ve tahliye koşulları başka kurallara tabidir. Bu nedenle yeni malikin kiracılık ilişkisindeki durumu gösterim tartışmasından ayrı değerlendirilmelidir.
Kiracının bir randevuya izin vermesi, tahliyeyi kabul ettiği veya ev sahibinin istediği tüm koşulları benimsediği anlamına gelmez. Benzer biçimde gösterim saatinde uyuşmazlık yaşanması, kendiliğinden bütün kira haklarının ortadan kalktığı sonucunu doğurmaz. İddianın hangi davranışa ve hangi kurala dayandığı açık olmalıdır.
Uygun bildirim ve zorunlu ölçü
TBK m.319'daki bildirim, kiracının hazırlık yapmasına ve günlük yaşamını planlamasına imkân sağlamalıdır. Kanunda bütün olaylar için sabit bir bildirim saati veya haftalık ziyaret sayısı yazmaz. Çalışma saatleri, çocukların durumu, sağlık gerekleri ve taşınmazın niteliği dikkate alınabilir. Tarafların yazılı olarak birkaç alternatif gün ve saat belirlemesi, belirsiz ve sürekli taleplerden daha uygulanabilir bir yöntemdir.
Kiraya verenin belirlediği üçüncü kişi emlak işletmesi veya alıcı adayı olabilir. Ancak kimlerin geleceği ve görüşmenin amacı önceden anlaşılmalıdır. Kiracıya bir anda kalabalık bir grup yönlendirilmesi, amacın gerektirdiği ölçüyü aşabilir. İletişimde tehdit veya hakaret yerine tarih, amaç, önerilen aralık ve yanıt kaydı tutulması önemlidir.
Fotoğraf ve video için ayrı dikkat gerekir
Gösterime izin verilmesi, ev içindeki kişisel eşyaların ve aile yaşamının sınırsız biçimde kayda alınarak ilanlarda yayımlanmasını otomatik olarak meşru kılmaz. Tanınabilir kişilerin, çocukların, belgelerin ve özel alan ayrıntılarının görüntülenmesi ayrıca değerlendirilmelidir. İlan fotoğrafı gerekiyorsa hangi alanın çekileceği ve hangi kişisel ayrıntıların çıkarılacağı önceden görüşülebilir.
Ev sahibinin anahtarının bulunması da habersiz giriş için genel yetki anlamına gelmez. Acil tehlike gibi farklı olguların kendi koşulları vardır; sıradan satış randevusu bu istisnalarla karıştırılmamalıdır. Taraflar kendi kendilerine zor kullanarak veya kapı kilidini değiştirerek çözüm üretmeye çalışmamalıdır.
Anlaşma kurulamazsa hangi kayıtlar hazırlanmalı?
Kira sözleşmesi, ziyaret talepleri, önerilen alternatifler ve reddin gerekçeleri kronolojik saklanabilir. Kiracı yalnız “istemiyorum” demek yerine uygun olmadığı zamanı ve mümkün alternatifleri açıklayabilir. Kiraya veren de gerçekten zorunlu olan gösterim amacını ve takvimi somutlaştırabilir. Kayıtlar daha sonra arabuluculuk veya uygun yargısal başvuruda ihtilafın kapsamını anlamaya yardımcı olur.
Kira uyuşmazlığında dava şartı arabuluculuk ve istisnalar ayrıca gözetilir. Süreç, karşı tarafın konuta fiilen zorla alınması için bir yol değildir. Başvuru hazırlanırken kira uyuşmazlığı belge düzeni de kullanılabilir; ödeme kaydı ile ziyaret kaydı ayrı başlıklarda tutulmalıdır.
Örnek: Vardiyalı çalışan kiracı
Vardiyalı çalışan kiracı gündüz uyuduğu için önerilen saati kabul edemeyebilir. Bu durumun açıklanması ve iki alternatif aralık verilmesi, bütün gösterimleri reddetmekten farklıdır. Ev sahibi açısından da her alıcı adayına ayrı ve plansız ziyaret yerine toplu, sınırlı bir takvim önerilmesi mümkün olabilir. Dosyanın değerlendirmesi somut ihtiyaç ve davranışlar üzerinden yapılır.
Kiracı evde yokken emlakçı girebilir mi?
Gösterim yükümlülüğü kendiliğinden habersiz giriş yetkisi oluşturmaz. Erişim biçimi ve yetki ayrıca açıklığa kavuşturulmalıdır.
Kanunda haftada iki saat kuralı var mı?
TBK m.319 bu şekilde herkes için sabit bir sayı koymaz. Uygunluk ve zorunlu ölçü olayın koşullarına göre belirlenir.
Satış ilanı çıkınca sözleşme biter mi?
Hayır. Gösterim, satış ve kira ilişkisinin sona ermesi farklı hukuki meselelerdir.
Genel bilgi niteliğindeki bu açıklamalar, somut konut ve taraf koşulları değerlendirilerek uygulanmalıdır.
Resmî kaynaklar
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-10-28
Bu konuyu görüşmeye nasıl hazırlayabilirim?
Gayrimenkul Hukuku: nereden başlamalı?
Bir konu ve bulunduğunuz aşamayı seçin. Yanıtlarınız yalnız bu açık sayfada kullanılır; kaydedilmez ve gönderilmez.