İspat yükü
Kısa hukuki tanım
Bir vakıa belirsiz kaldığında bunun aleyhe sonucunu hangi tarafın taşıyacağını belirleyen kuraldır. Uyuşmazlıkta bir olayın ispatlanamaması riskinin hangi tarafa ait olduğunu belirler. Genel kural ile kanuni karineler ve özel düzenlemeler birlikte değerlendirilir. İspat yükü, delili fiilen hangi tarafın sunduğuyla aynı kavram değildir; karşı delil sunulması da mümkündür ve değerlendirme olay bazında yapılır.
Kanuni dayanak ve mevzuat karşılığı
Başlıca ilgili hükümler: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 190
Kavramın bu hukuk alanındaki karşılığı açıklanmıştır. Öğretisel veya uygulamada kullanılan adlar, kanunda aynı başlıkla tanımlanmış sayılmaz; özel kanun ve yürürlük hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada ne anlama gelir?
Uyuşmazlıkta bir olayın ispatlanamaması riskinin hangi tarafa ait olduğunu belirler. Genel kural ile kanuni karineler ve özel düzenlemeler birlikte değerlendirilir. İspat yükü, delili fiilen hangi tarafın sunduğuyla aynı kavram değildir; karşı delil sunulması da mümkündür ve değerlendirme olay bazında yapılır.
Genel örnek
Bir alacağın doğduğunu ileri süren taraf dayanağını; ödendiğini savunan taraf ise ödeme olgusunu kanıtlamaya ihtiyaç duyabilir.
Önemli ayrım
Bütün davalarda aynı tarafın her şeyi ispatlamak zorunda olduğu şeklinde genel bir kabul yapılamaz.
İlgili araçlar, işlem rehberleri ve yayınlar
Yargılama ile ilgili çalışma alanı
Hukuki İşlem Atlası: genel süreç ve belge hazırlığı
Birlikte okunabilecek kavramlar
Sık sorulan iki soru ve görüşme hazırlığı
İspat yükü konusunda görüşmeye hazırlanırken hangi kayıtlar yararlı olabilir?
İddia-savunma listesi ve her olay için mevcut deliller. Belgeleri kamuya açık bir forma yüklemek yerine, güvenli görüşme kanalı ve gerekli kapsam için büroyla önceden iletişim kurabilirsiniz.
İspat yükü konusunda hangi varsayımdan kaçınılmalıdır?
Bütün davalarda aynı tarafın her şeyi ispatlamak zorunda olduğu şeklinde genel bir kabul yapılamaz.
Genel tanım, somut dosyanız hakkında kişisel hukuki değerlendirme değildir. Olayların tarih sırasını ve sormak istediğiniz soruları not edebilirsiniz.
Görüşme seçeneklerini ve hazırlık sürecini inceleyin →
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-11-08