İnşai dava
Kısa hukuki tanım
Mevcut hukuki durumun kurulması, değiştirilmesi veya sona erdirilmesini isteyen dava türüdür. Bir hukuki durumun kurulması, değiştirilmesi veya sona erdirilmesi için kanunun mahkeme kararını aradığı davadır. Tarafın tek başına yapabileceği irade açıklamalarıyla karıştırılmamalıdır. Kararın etkisinin hangi anda doğacağı ilgili maddi hukuk düzenlemesine göre belirlenir; bütün inşai kararların sonuçları aynı tarihe bağlanmaz.
Kanuni dayanak ve mevzuat karşılığı
Başlıca ilgili hükümler: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 108
Kavramın bu hukuk alanındaki karşılığı açıklanmıştır. Öğretisel veya uygulamada kullanılan adlar, kanunda aynı başlıkla tanımlanmış sayılmaz; özel kanun ve yürürlük hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada ne anlama gelir?
Bir hukuki durumun kurulması, değiştirilmesi veya sona erdirilmesi için kanunun mahkeme kararını aradığı davadır. Tarafın tek başına yapabileceği irade açıklamalarıyla karıştırılmamalıdır. Kararın etkisinin hangi anda doğacağı ilgili maddi hukuk düzenlemesine göre belirlenir; bütün inşai kararların sonuçları aynı tarihe bağlanmaz.
Genel örnek
Evliliğin boşanmayla sona erdirilmesi için verilen hüküm, salt mevcut durumu tespit etmekten farklı işlev görür.
Önemli ayrım
Bir hakkın değiştirilmesini istemek, kanun dayanağı bulunmadan her konuda inşai dava açılabileceğini göstermez.
İlgili araçlar, işlem rehberleri ve yayınlar
Yargılama ile ilgili çalışma alanı
Hukuki İşlem Atlası: genel süreç ve belge hazırlığı
Yayın arşivinde ilgili hukuki soruyu araştırın
Birlikte okunabilecek kavramlar
Sık sorulan iki soru ve görüşme hazırlığı
İnşai dava konusunda görüşmeye hazırlanırken hangi kayıtlar yararlı olabilir?
Değişmesi istenen hukuki ilişki ve kanuni sebebi gösteren belgeler. Belgeleri kamuya açık bir forma yüklemek yerine, güvenli görüşme kanalı ve gerekli kapsam için büroyla önceden iletişim kurabilirsiniz.
İnşai dava konusunda hangi varsayımdan kaçınılmalıdır?
Bir hakkın değiştirilmesini istemek, kanun dayanağı bulunmadan her konuda inşai dava açılabileceğini göstermez.
Genel tanım, somut dosyanız hakkında kişisel hukuki değerlendirme değildir. Olayların tarih sırasını ve sormak istediğiniz soruları not edebilirsiniz.
Görüşme seçeneklerini ve hazırlık sürecini inceleyin →
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-11-08