
Yargılama kavramları
Bu alandaki 50 kavramı tanımları, resmî kaynakları ve ilgili çalışma alanlarıyla inceleyin.
- Adi senet
Resmî makam tarafından düzenlenmeyen; imza ve diğer koşullarıyla ispat değeri incelenen senettir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Adli yardım
Mali durum ve diğer koşulları sağlayan kişinin yargılama giderleri bakımından desteklenmesini sağlayan kurumdur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Ara karar
Mahkemenin yargılama devam ederken usul veya geçici meseleler hakkında verdiği karardır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Belirsiz alacak davası
Kanundaki koşullarda alacağın miktarı başlangıçta tam belirlenemediğinde başvurulabilen dava türüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Bilirkişi
Hukuk dışındaki özel veya teknik bilgi gereken konuda mahkemeye görüş sunan uzmandır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Cevaba cevap
Yazılı yargılama usulünde davacının cevap dilekçesine karşı sunduğu ikinci dilekçedir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Cevap dilekçesi
Davalının dava dilekçesine karşı usule ve esasa ilişkin savunmalarını sunduğu belgedir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Dava
Bir hakkın korunması veya uyuşmazlığın çözülmesi için mahkemeden hukuki koruma istenmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Dava dilekçesi
Davacının tarafları, olayları, delilleri ve mahkemeden istediği sonucu açıkladığı başlangıç belgesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Dava şartı
Mahkemenin davanın esasını inceleyebilmesi için bulunması gereken usule ilişkin koşuldur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Davacı
Mahkemeden hukuki koruma talep ederek davayı açan taraftır; her talebi haklı bulunmuş sayılmaz.
İlgili resmî mevzuat ↗- Davalı
Davada hukuki koruma talebinin yöneltildiği taraftır; davalı olmak sorumluluğun kanıtlandığı anlamına gelmez.
İlgili resmî mevzuat ↗- Davayı kabul
Davalının davacının talep sonucuna kısmen veya tamamen razı olduğunu bildirmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Delil
Uyuşmazlık bakımından önemli bir vakıanın doğru olup olmadığını belirlemeye yarayan ispat aracıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Delil tespiti
Kaybolma veya sonradan sunulamama riski bulunan delilin önceden güvenceye alınmasına yönelik yargısal işlemdir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Derdestlik
Aynı davanın daha önce açılmış ve henüz sonuçlanmamış başka bir yargılamada görülmekte olmasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Dilekçe
Talep, savunma veya açıklamanın yetkili makama yazılı olarak sunulduğu usul belgesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Duruşma
Mahkemenin tarafları ve gerektiğinde diğer ilgilileri dinleyerek yargılama işlemleri yaptığı oturumdur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Eda davası
Davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkûm edilmesini isteyen dava türüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Feragat
Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesine yönelik usul işlemidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Gerekçeli karar
Mahkemenin vardığı sonucu, değerlendirdiği olayları ve hukuki nedenleri açıkladığı karar metnidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Görev
Bir uyuşmazlığı hangi mahkeme türünün inceleyeceğini belirleyen kurallar bütünüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hukuki yarar
İstenen yargısal korumanın başvuran için gerekli ve elverişli olmasını ifade eden dava koşuludur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hüküm
Mahkemenin uyuşmazlık hakkında yargılamayı sona erdiren esas kararını ifade eder.
İlgili resmî mevzuat ↗- Islah
Tarafın yaptığı usul işlemlerini kanuni sınırlar içinde düzeltmesini sağlayan yargılama kurumudur.
İlgili resmî mevzuat ↗- İhtiyati tedbir
Dava sonucuna kadar hakkın korunması için şartları varsa alınabilen geçici hukuki korumadır.
İlgili resmî mevzuat ↗- İkinci cevap
Yazılı yargılama usulünde davalının cevaba cevap dilekçesine karşı sunduğu dilekçedir.
İlgili resmî mevzuat ↗- İkrar
Bir tarafın, diğer tarafın ileri sürdüğü bir vakıanın doğruluğunu kabul etmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- İlk itiraz
Kanunun belirlediği zamanda ileri sürülmesi gereken ve esasa geçişi etkileyen usul savunmasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- İnşai dava
Mevcut hukuki durumun kurulması, değiştirilmesi veya sona erdirilmesini isteyen dava türüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- İspat yükü
Bir vakıa belirsiz kaldığında bunun aleyhe sonucunu hangi tarafın taşıyacağını belirleyen kuraldır.
İlgili resmî mevzuat ↗- İstinaf
İlk derece mahkemesi kararının kanundaki sınırlar içinde bölge adliye mahkemesince incelenmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kanun yolu
Mahkeme kararının başka bir yargısal incelemeden geçirilmesini sağlayan hukuki başvuru yoludur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kesin hüküm
Gerekli koşullarda aynı uyuşmazlığın yeniden yargılanmasını engelleyen, kesinleşmiş hükmün bağlayıcı etkisidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Keşif
Mahkemenin uyuşmazlık konusu yer, kişi veya şeyi doğrudan incelemesine yönelik delil işlemidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kısmi dava
Bölünebilir bir talebin yalnız belirli bölümünün dava konusu yapıldığı yargılama yoludur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Ön inceleme
Dava şartları, ilk itirazlar ve uyuşmazlık noktalarının tahkikattan önce ele alındığı aşamadır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Resmî senet
Yetkili görevlinin kanundaki usule göre düzenlediği ve özel ispat gücü taşıyabilen senettir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Senet
Bir hukuki işlem veya olguyu kanıtlamak üzere düzenlenen, hukuken önem taşıyan belgedir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Sözlü yargılama
Uygulandığı davalarda tarafların son açıklamalarının alınarak hükme geçildiği yargılama aşamasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Sulh
Tarafların görülmekte olan uyuşmazlığı karşılıklı anlaşmayla sona erdirmesine ilişkin hukuki işlemdir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Tahkikat
Uyuşmazlık konusu vakıalar ve delillerin yargılama usulüne göre incelendiği aşamadır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Talep sonucu
Tarafın mahkemeden hükümle sağlamasını istediği hukuki korumayı gösteren dilekçe bölümüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Tanık
Uyuşmazlıkla ilgili gördüğü veya bildiği olayları mahkemeye anlatan kişidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Temyiz
Temyize elverişli kararın hukuka uygunluğunun Yargıtay tarafından denetlenmesine yönelik kanun yoludur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Tespit davası
Bir hak, hukuki ilişki veya belgenin sahteliği hakkında tespit isteyen dava türüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Vakıa
Bir iddia veya savunmanın dayandırıldığı somut olay ya da durumdur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yargılama gideri
Davanın görülmesi nedeniyle kanunun taraflara yüklenmesini öngördüğü harç ve masraf kalemleridir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yemin
Kanunun izin verdiği vakıalarda, tarafın mahkeme önünde özel usulle yaptığı doğruluk açıklamasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yetki
Görevli mahkemenin hangi yer mahkemesi olacağını belirleyen coğrafi yargılama kurallarıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗