Emredici hüküm
Kısa hukuki tanım
Tarafların anlaşarak aksini kararlaştıramadığı, uygulanması zorunlu hukuk kuralıdır. Tarafların sözleşmeyle aksini kararlaştıramadığı hukuk kuralı sınıfıdır. Kuralın amacı ve koruduğu menfaat önemlidir; yalnız kullanılan sözcüğe bakılarak karar verilmez. Aykırılığın yaptırımı her durumda sözleşmenin tamamının geçersizliği değildir; kısmi geçersizlik ve özel yaptırımlar ayrıca incelenir. Kanuni asgari korumayı kaldıran bir sözleşme hükmü ilgili emredici kuralla karşılaştırılır.
Kanuni dayanak ve mevzuat karşılığı
Başlıca ilgili hükümler: TBK:26–27; TMK:5
Kavramın bu hukuk alanındaki karşılığı açıklanmıştır. Öğretisel veya uygulamada kullanılan adlar, kanunda aynı başlıkla tanımlanmış sayılmaz; özel kanun ve yürürlük hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada ne anlama gelir?
Tarafların sözleşmeyle aksini kararlaştıramadığı hukuk kuralı sınıfıdır. Kuralın amacı ve koruduğu menfaat önemlidir; yalnız kullanılan sözcüğe bakılarak karar verilmez. Aykırılığın yaptırımı her durumda sözleşmenin tamamının geçersizliği değildir; kısmi geçersizlik ve özel yaptırımlar ayrıca incelenir.
Genel örnek
Kanuni asgari korumayı kaldıran bir sözleşme hükmü ilgili emredici kuralla karşılaştırılır.
Önemli ayrım
Tarafların ikisinin de imzalaması emredici kurala aykırılığı kendiliğinden gidermez.
İlgili araçlar, işlem rehberleri ve yayınlar
Kişiler ve haklar ile ilgili çalışma alanı
Hukuki İşlem Atlası: genel süreç ve belge hazırlığı
Yayın arşivinde ilgili hukuki soruyu araştırın
Birlikte okunabilecek kavramlar
Sık sorulan iki soru ve görüşme hazırlığı
Emredici hüküm konusunda görüşmeye hazırlanırken hangi kayıtlar yararlı olabilir?
Sözleşme hükmü ve ilgili kanuni düzenleme. Belgeleri kamuya açık bir forma yüklemek yerine, güvenli görüşme kanalı ve gerekli kapsam için büroyla önceden iletişim kurabilirsiniz.
Emredici hüküm konusunda hangi varsayımdan kaçınılmalıdır?
Tarafların ikisinin de imzalaması emredici kurala aykırılığı kendiliğinden gidermez.
Genel tanım, somut dosyanız hakkında kişisel hukuki değerlendirme değildir. Olayların tarih sırasını ve sormak istediğiniz soruları not edebilirsiniz.
Görüşme seçeneklerini ve hazırlık sürecini inceleyin →
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-11-08