
Kişiler ve haklar kavramları
Bu alandaki 50 kavramı tanımları, resmî kaynakları ve ilgili çalışma alanlarıyla inceleyin.
- Adi karine
Yaşam deneyiminden çıkarılan, somut olayda değerlendirilmesi gereken fiilî varsayımdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Aktif
Malvarlığı veya bilanço bağlamında hakları ve ekonomik değerleri ifade eden kavramdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Ayırt etme gücü
Kişinin davranışlarının anlamını ve sonuçlarını makul biçimde değerlendirebilme yeteneğidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Ayni hak
Bir eşya üzerinde doğrudan hâkimiyet sağlayan ve herkese karşı ileri sürülebilen haktır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Dernek
Kazanç paylaşımı dışında ortak amaç için oluşturulan, kanuni koşullarla tüzel kişilik kazanan kişi topluluğudur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Doğrudan temsil
Temsilcinin başkası adına hareket ederek işlemin sonuçlarını doğrudan temsil olunana bağladığı temsil türüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Dolaylı temsil
Kişinin kendi adına fakat başkası hesabına işlem yaptığı temsil biçimidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Dürüstlük kuralı
Hakların kullanılmasında ve borçların yerine getirilmesinde makul ve güvenilir davranma yükümlülüğüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Emredici hüküm
Tarafların anlaşarak aksini kararlaştıramadığı, uygulanması zorunlu hukuk kuralıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Erginlik
Kişinin kanuni yaş veya başka kanuni sebeple küçük sayılmaktan çıkması durumudur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Fiil ehliyeti
Kişinin kendi işlemleriyle hak edinip borç altına girebilmesi için aranan hukuki yeterliliktir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Gaiplik
Ölüm tehlikesi veya uzun süre haber alınamaması gibi koşullarda mahkemece verilen hukuki durum kararıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Gerçek kişi
Hukuk düzeninde hak ve borçların sahibi olabilen insandır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hak
Hukuk düzeninin kişiye tanıdığı ve korunmasını sağladığı yetki veya menfaattir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hak düşürücü süre
İlgili hakkın kullanılmasını kanunda öngörülen zamanla sınırlayan, etkisi özel kurallara bağlı süredir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hak ehliyeti
Haklara ve borçlara sahip olabilme yeteneğidir; fiil ehliyetiyle aynı kavram değildir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hakkın kötüye kullanılması
Bir hakkın amacına ve dürüstlük kuralına açıkça aykırı kullanılmasına ilişkin hukuki durumdur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hısımlık
Kişiler arasındaki kan, evlenme veya evlat edinmeye dayalı hukuki yakınlık ilişkisidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hukuki işlem
Hukuki sonuç doğurmaya yönelmiş, hukuk düzeninin sonuç bağladığı irade açıklamasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Hukuki olay
İnsan iradesinden bağımsız da gerçekleşebilen ve hukukun sonuç bağladığı olaydır.
İlgili resmî mevzuat ↗- İyiniyet
Hukuki sonuca engel bir durumu gerekli özeni göstermesine rağmen bilmemeyi ifade eden kavramdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kamu düzeni
Hukuk düzeninin temel toplumsal ve kurumsal değerlerinin korunmasına ilişkin kavramdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kan hısımlığı
Kişiler arasında soy bağına dayanan ve dereceleri kanuna göre hesaplanan yakınlık ilişkisidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kanuni karine
Belirli bir olgudan hangi sonucun çıkarılacağını kanunun öngördüğü ispat kolaylığıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Karine
Bilinen bir olgudan bilinmeyen başka bir olguya kanun veya deneyim yoluyla ulaşılmasını sağlayan çıkarımdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kayın hısımlığı
Evlilik nedeniyle eşlerden biriyle diğer eşin kan hısımları arasında kurulan hukuki yakınlıktır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kayyım
Belirli bir işin görülmesi veya malvarlığının yönetimi için yetkilendirilen koruma görevlisidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kazanılmış hak
Uygulanmış hukuk kurallarıyla edinilmiş ve sonraki değişiklikler bakımından korunması değerlendirilen hukuki durumdur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kesin karine
Kanunun aksinin ispat edilmesine izin vermediği varsayımdır; her karine kesin değildir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kısıtlılık
Kanuni sebeplerle kişinin bazı işlemleri bakımından koruyucu hukuki sınırlamaya tabi tutulmasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kişilik hakkı
İnsanın yaşamı, bedeni, onuru, özel alanı gibi kişisel değerlerini koruyan haklar bütünüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Malvarlığı
Bir kişinin ekonomik değer taşıyan hak ve borçlarının oluşturduğu bütündür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Mutlak hak
Niteliği gereği herkese karşı ileri sürülebilen ve herkesin saygı göstermesi gereken haktır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Nispi hak
Yalnız belirli kişi veya kişilere karşı ileri sürülebilen hukuki yetkidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Organ
Tüzel kişinin iradesini oluşturup açıklayan veya faaliyetlerini yürüten hukuki yapılanmadır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Ölüm karinesi
Kanunun, belirli olay koşullarında ceset bulunmasa da kişinin ölümünü kabul ettiği varsayımdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Pasif
Malvarlığı veya bilanço bağlamında borçları ve yükümlülükleri ifade eden kavramdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Şahsi hak
Belirli bir kişiden edimde bulunmasını isteme yetkisi veren nispi nitelikteki haktır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Tamamlayıcı hüküm
Tarafların farklı düzenleme yapmadığı durumda hukuki ilişkiye uygulanan hukuk kuralıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Temsil
Bir kişinin başkası adına yaptığı işlemin sonuçlarının koşulları varsa temsil olunana ait olmasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Tüzel kişi
Kanunun tanıdığı koşullarla bağımsız hak ve borç sahibi olan örgütlenmiş kişi veya mal topluluğudur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Tüzük
Bir derneğin amacı, örgütlenmesi ve işleyişi gibi temel hususları düzenleyen kuruluş belgesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Vakıf
Belirli ve sürekli bir amaca yeterli mal ve hakların özgülenmesiyle kurulan tüzel kişidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Vasi
Vesayet altındaki kişinin kişisel ve mali menfaatlerini kanunun belirlediği sınırlar içinde koruyan kişidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Vesayet
Velayet altında olmayan bazı kişilerin korunması için uygulanan denetimli hukuki koruma sistemidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yasal danışman
Belirli işlemlerde görüş veya katılımıyla kişiyi korumak üzere atanan hukuki yardımcıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yenilik doğuran hak
Kullanılmasıyla hukuki ilişki kuran, değiştiren veya sona erdiren tek taraflı yetkidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yerleşim yeri
Kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu ve kanunun hukuki sonuçlar bağladığı yerdir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yetkisiz temsil
Bir kimsenin gerekli temsil yetkisi bulunmadan başkası adına hukuki işlem yapmasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Zamanaşımı
Kanundaki zamanın geçmesinin talebin ileri sürülmesine etkisini düzenleyen; kural olarak borcu kendiliğinden yok etmeyen kurumdur.
İlgili resmî mevzuat ↗