Cezai şart
Kısa hukuki tanım
Borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesine bağlanan, sözleşmeyle kararlaştırılmış ceza edimidir. Borç ihlali hâlinde ödenecek cezanın hangi ihlale bağlandığı ve ifayla birlikte istenip istenemeyeceği önemlidir. Zararın ispatından farklı bir yapıya sahiptir. Aşırılık, asıl borcun geçerliliği ve özel kanun hükümleri sonucu etkileyebilir; her sabit bedel cezai şart değildir. Cezanın sözleşmede yazması, her durumda tamamının indirimsiz tahsil edileceği anlamına gelmez.
Kanuni dayanak ve mevzuat karşılığı
Başlıca ilgili hükümler: Türk Borçlar Kanunu m. 179–182
Kavramın bu hukuk alanındaki karşılığı açıklanmıştır. Öğretisel veya uygulamada kullanılan adlar, kanunda aynı başlıkla tanımlanmış sayılmaz; özel kanun ve yürürlük hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada ne anlama gelir?
Borç ihlali hâlinde ödenecek cezanın hangi ihlale bağlandığı ve ifayla birlikte istenip istenemeyeceği önemlidir. Zararın ispatından farklı bir yapıya sahiptir. Aşırılık, asıl borcun geçerliliği ve özel kanun hükümleri sonucu etkileyebilir; her sabit bedel cezai şart değildir.
Genel örnek
Geç teslim için günlük ceza kararlaştırılmışsa teslim, kabul ve saklı tutma beyanları birlikte incelenir.
Önemli ayrım
Cezanın sözleşmede yazması, her durumda tamamının indirimsiz tahsil edileceği anlamına gelmez.
İlgili araçlar, işlem rehberleri ve yayınlar
Borçlar ve sözleşmeler ile ilgili çalışma alanı
Hukuki İşlem Atlası: genel süreç ve belge hazırlığı
Yayın arşivinde ilgili hukuki soruyu araştırın
Birlikte okunabilecek kavramlar
Sık sorulan iki soru ve görüşme hazırlığı
Cezai şart konusunda görüşmeye hazırlanırken hangi kayıtlar yararlı olabilir?
Ceza hükmü, ihlal tarihleri ve kabul veya ihtirazi kayıt. Belgeleri kamuya açık bir forma yüklemek yerine, güvenli görüşme kanalı ve gerekli kapsam için büroyla önceden iletişim kurabilirsiniz.
Cezai şart konusunda hangi varsayımdan kaçınılmalıdır?
Cezanın sözleşmede yazması, her durumda tamamının indirimsiz tahsil edileceği anlamına gelmez.
Genel tanım, somut dosyanız hakkında kişisel hukuki değerlendirme değildir. Olayların tarih sırasını ve sormak istediğiniz soruları not edebilirsiniz.
Görüşme seçeneklerini ve hazırlık sürecini inceleyin →
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-11-08