
Borçlar ve sözleşmeler kavramları
Bu alandaki 50 kavramı tanımları, resmî kaynakları ve ilgili çalışma alanlarıyla inceleyin.
- Alacağın devri
Bir alacak hakkının hukuki işlemle önceki alacaklıdan yeni alacaklıya geçirilmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Alacak
Alacaklının borçludan belirli bir edimin yerine getirilmesini isteme hakkıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Alacaklı temerrüdü
Alacaklının haklı sebep olmadan uygun ifayı kabul etmemesi veya gerekli hazırlığı yapmamasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Aldatma
Bir kişinin diğerini sözleşme yapmaya yöneltmek amacıyla yanıltıcı davranışta bulunmasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Anapara
Faiz ve diğer ferî kalemlerden ayrı olarak borcun temel tutarıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Aşırı yararlanma
Karşılıklı edimler arasındaki açık oransızlığın, karşı tarafın zor durumundan veya deneyimsizliğinden yararlanılarak kurulmasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Borcun üstlenilmesi
Borç ilişkisinde yükümlülüğün kanuni koşullarla başka bir kişi tarafından üstlenilmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Borç
Bir kişinin diğerine karşı yerine getirmesi gereken edim yükümlülüğüdür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Borçlu temerrüdü
İfası mümkün ve muaccel borcun gerekli koşullara rağmen zamanında yerine getirilmemesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Cezai şart
Borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesine bağlanan, sözleşmeyle kararlaştırılmış ceza edimidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Dönme
Koşulları varsa sözleşme ilişkisinden geriye etkili sonuçlar doğurabilecek biçimde ayrılma yetkisidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Edim
Borcun konusunu oluşturan verme, yapma veya yapmama davranışıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Eser sözleşmesi
Bir tarafın eser meydana getirmeyi, diğerinin bunun karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Faiz
Para alacağının kullanılması veya ödenmesindeki gecikme nedeniyle koşullarına göre doğan ek edimdir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Ferî alacak
Asıl alacağa bağlı doğan faiz gibi ek nitelikteki alacak kalemidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Fesih
Sürekli borç ilişkisinin ileriye etkili olarak sona erdirilmesine yönelik irade açıklamasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Garanti taahhüdü
Belirli bir risk veya sonucun gerçekleşmemesini üstlenmeye yönelik, niteliği içeriğinden belirlenen taahhüttür.
İlgili resmî mevzuat ↗- Haksız fiil
Hukuka aykırı davranışla başkasına zarar verilmesi nedeniyle sorumluluk doğurabilen olaydır.
İlgili resmî mevzuat ↗- İbra
Alacaklıyla borçlunun anlaşarak borcu tamamen veya kısmen sona erdirmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- İfa
Borçlanılan edimin hukuki ilişkiye uygun şekilde yerine getirilmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- İfa yeri
Borçlanılan edimin yerine getirilmesi gereken, sözleşme veya kanunla belirlenen yerdir.
İlgili resmî mevzuat ↗- İfa zamanı
Borçlanılan edimin ne zaman yerine getirilmesi gerektiğini ifade eden kavramdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- İlliyet bağı
Davranış veya olayla zarar arasında sorumluluk bakımından aranan nedensellik ilişkisidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- İmkânsızlık
Borçlanılan edimin yerine getirilememesi durumudur; zamanı ve sebebi hukuki sonucu değiştirir.
İlgili resmî mevzuat ↗- İptal edilebilirlik
Bir işlemin belirli kişinin süresinde kullanacağı yetkiyle geçersiz kılınabilmesi durumudur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kabul beyanı
Sözleşme önerisine uygun olarak sözleşmeyi kurma iradesini açıklayan cevaptır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kefalet
Bir kişinin alacaklıya karşı başkasının borcundan kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşmedir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kesin hükümsüzlük
İşlemin kanunun öngördüğü ağır geçerlilik eksikliği nedeniyle amaçlanan hukuki sonucu doğurmamasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Korkutma
Bir kişinin hukuken önem taşıyan tehditle işlem yapmaya yöneltilmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Kusur
Hukuken beklenen davranıştan kast veya ihmal yoluyla sapmayı ifade eden sorumluluk unsurudur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Maddi tazminat
Malvarlığındaki zararın hukukun kabul ettiği kapsamda giderilmesine yönelik parasal veya ayni karşılıktır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Manevi tazminat
Kişisel değerlerin ihlali nedeniyle koşulları varsa uygun bir giderim sağlanmasına yönelik taleptir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Muacceliyet
Alacağın ifasının istenebileceği zamanın gelmiş olması durumudur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Muvazaa
Tarafların görünürde açıkladıkları işlemin gerçek iradelerine uymaması konusunda anlaşmalarıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Müteselsil borç
Alacaklının borcun tamamını borçlulardan her birinden isteyebildiği borçluluk biçimidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Olumlu zarar
Borcun gereği gibi ifa edilmiş olması hâlindeki durumla mevcut durum arasındaki zarardır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Olumsuz zarar
Bir işleme güvenilmesi nedeniyle, işlem hiç kurulmasaydı bulunulacak duruma göre ortaya çıkan zarardır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Öneri
Bir sözleşmenin kurulması amacıyla karşı tarafa yöneltilen ve yeterli unsurları içeren irade açıklamasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Rücu
Bir ödemeyi yapan kişinin koşulları varsa ilgili diğer kişiden karşılık istemesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Sebepsiz zenginleşme
Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşmeye ilişkin borç kaynağıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Sözleşme
Tarafların birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurduğu hukuki işlemdir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Şekil şartı
Bir işlemin geçerliliği veya ispatı için kanun ya da anlaşmayla aranan biçim koşuludur.
İlgili resmî mevzuat ↗- Takas
Karşılıklı borçların kanuni koşullarla birbirini karşılayan tutarda sona erdirilmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Temerrüt
Borçlu veya alacaklının kanuni koşullarla gecikme durumuna düşmesidir; her gecikme aynı sonucu doğurmaz.
İlgili resmî mevzuat ↗- Temerrüt faizi
Para borcunun zamanında ödenmemesine kanunun veya geçerli anlaşmanın bağladığı faizdir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Uyarlama
Değişen koşullar nedeniyle sözleşmenin kanuni şartlarla yeni duruma uygun hâle getirilmesidir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Vade
Bir borcun ifasına veya hukuki sonucun doğmasına ilişkin belirlenmiş zamandır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Vekâlet sözleşmesi
Vekilin bir işi görmeyi veya işlem yapmayı üstlendiği, kapsamı anlaşma ve kanunla belirlenen sözleşmedir.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yanılma
İrade açıklamasının yapılmasında olay veya işlem hakkında gerçeğe uymayan tasavvura dayanılmasıdır.
İlgili resmî mevzuat ↗- Yenileme
Mevcut borcun yeni bir borç kurulmasıyla sona erdirilmesini amaçlayan anlaşmadır.
İlgili resmî mevzuat ↗