Zorunluluk hâli
Kısa hukuki tanım
Ağır ve muhakkak tehlikeden kurtulmak için kanuni koşullarla yapılan davranışa ilişkin kurumdur. Ağır ve muhakkak tehlikeden başka türlü korunma imkânı bulunmayan kanuni koşulları konu alır. Tehlikenin kaynağı ve kişinin yükümlülükleri önemlidir. Meşru savunmadaki haksız saldırıyla aynı yapıya sahip değildir; ceza sorumluluğu ile özel hukukta tazminat sonucu ayrı değerlendirilebilir. Her zor durumda kalma, ceza hukukunda zorunluluk hâli sayılmaz.
Kanuni dayanak ve mevzuat karşılığı
Başlıca ilgili hükümler: TCK:25/2
Kavramın bu hukuk alanındaki karşılığı açıklanmıştır. Öğretisel veya uygulamada kullanılan adlar, kanunda aynı başlıkla tanımlanmış sayılmaz; özel kanun ve yürürlük hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Uygulamada ne anlama gelir?
Ağır ve muhakkak tehlikeden başka türlü korunma imkânı bulunmayan kanuni koşulları konu alır. Tehlikenin kaynağı ve kişinin yükümlülükleri önemlidir. Meşru savunmadaki haksız saldırıyla aynı yapıya sahip değildir; ceza sorumluluğu ile özel hukukta tazminat sonucu ayrı değerlendirilebilir.
Genel örnek
Yakın tehlikeden kurtulmak için üçüncü kişinin malına verilen zarar farklı hukuk alanlarında incelenir.
Önemli ayrım
Her zor durumda kalma, ceza hukukunda zorunluluk hâli sayılmaz.
İlgili araçlar, işlem rehberleri ve yayınlar
Ceza ve infaz ile ilgili çalışma alanı
Hukuki İşlem Atlası: genel süreç ve belge hazırlığı
Yayın arşivinde ilgili hukuki soruyu araştırın
Birlikte okunabilecek kavramlar
Sık sorulan iki soru ve görüşme hazırlığı
Zorunluluk hâli konusunda görüşmeye hazırlanırken hangi kayıtlar yararlı olabilir?
Tehlike, alternatifler ve verilen zarar kayıtları. Belgeleri kamuya açık bir forma yüklemek yerine, güvenli görüşme kanalı ve gerekli kapsam için büroyla önceden iletişim kurabilirsiniz.
Zorunluluk hâli konusunda hangi varsayımdan kaçınılmalıdır?
Her zor durumda kalma, ceza hukukunda zorunluluk hâli sayılmaz.
Genel tanım, somut dosyanız hakkında kişisel hukuki değerlendirme değildir. Olayların tarih sırasını ve sormak istediğiniz soruları not edebilirsiniz.
Görüşme seçeneklerini ve hazırlık sürecini inceleyin →
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-11-08