Mirastan feragat, mirasbırakan hayattayken onunla gelecekteki mirasçı arasında yapılan bir miras sözleşmesidir. Mirasın reddi ise ölümden sonra açılan miras bakımından ayrı bir beyan ve usuldür. Bu nedenle aile içinde imzalanan “mirastan hiçbir şey istemiyorum” belgesinin her durumda geçerli bir feragat olduğu veya ölümden önce mirasın reddedilebileceği söylenemez. Türk Medeni Kanunu m.528 ve devamı, feragatin kapsamını; m.545 ise miras sözleşmesinin şeklini düzenler. Sözleşmenin karşılıklı olup olmadığı, kim lehine yapıldığı ve altsoyu nasıl etkilediği özellikle incelenmelidir.
Feragat ne zaman ve kimlerle yapılır?
Feragat sözleşmesinin taraflarından biri mirasbırakandır. Mirasçılar arasında, mirasbırakan katılmadan yapılan bir anlaşma sırf başlığı nedeniyle m.528 kapsamında değerlendirilmez. Bir taşınmazın sağlığında devredilmesi, miras payının devri, aile içi paylaşım ve mirastan feragat de aynı işlem değildir. Hangi hakkın ve hangi zaman diliminin düzenlendiği açık olmalıdır.
Kanun feragatin karşılıksız veya bir karşılık sağlanarak yapılabileceğini düzenler. Para, mal veya başka edim söz konusuysa bedelin ve ifanın kaydı önem taşır. Feragat eden kişinin mirasçılık sıfatını kaybetmesi ciddi bir sonuçtur; belgenin yalnız “ödemeyi aldım” makbuzu gibi düşünülmemesi gerekir.
Şekil neden belirleyicidir?
TMK m.545, miras sözleşmesinin resmi vasiyetname şeklinde düzenlenmesini, tarafların iradelerini resmi memura aynı zamanda bildirmelerini ve metni memur ile iki tanık huzurunda imzalamalarını düzenler. Bu nedenle basit imzalı kâğıt, mesaj veya aile toplantısı tutanağı ile resmi şeklin tamamlandığı varsayılamaz. İşlemi yapacak kişilerin ehliyeti ve temsil/izin koşulları da ayrıca incelenir.
Bir belge hazırlamadan önce mevcut vasiyetnameler, diğer miras sözleşmeleri ve yapılmış mal devirleri birlikte ele alınmalıdır. Aksi halde aile üyeleri aynı belgenin farklı sonuç doğurduğunu zannedebilir. Vasiyetname, iptal ve tenkis ayrımı feragatin bu diğer araçlarla karıştırılmaması için yardımcı bir başlangıçtır.
Çocuklar ve diğer mirasçılar nasıl etkilenir?
Karşılık sağlanarak yapılan feragat, sözleşmede aksi düzenlenmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurabilir. Bu yüzden “yalnız ben vazgeçiyorum” düşüncesiyle imza atıp çocukların durumunu hiç konuşmamak önemli bir hata olur. Karşılıksız feragat ve karşılıklı feragat bakımından aynı sonucun otomatik uygulanacağı söylenmemelidir.
TMK m.529 belirli kişi lehine feragatin hükümden düşebileceği durumları; m.530 ise tereke alacaklılarının korunmasına ilişkin koşulları düzenler. Feragat, her borçtan ve alacaklı talebinden mutlak biçimde kurtulma aracı değildir. Sağlanan karşılık, ölüm zamanı ve terekenin durumu gibi olgular somut inceleme gerektirir. Diğer mirasçıların saklı pay iddiaları da kendi hükümlerine tabidir.
Mirasın reddiyle arasındaki pratik fark
Ölüm gerçekleşmişse, artık hayattaki mirasbırakanla feragat sözleşmesi yapılamaz. Mirasın reddi, resmi defter, paylaşım veya miras payına ilişkin işlemler ayrı değerlendirilir. Mirasın reddinin süre başlangıcı hakkında mevcut rehber bu ölüm sonrası soruyu ele alır. Feragat yazısına dayanarak ret için gerekli başvurunun yapıldığı düşünülmemelidir.
Görüşmeye hazırlanırken aile ağacı, mevcut belgeler, sağlığında yapılan kazandırmalar ve karşılık kayıtları toplanabilir. Belgelerin tarihi ve kimlerin imzaladığı ayrı listelenmelidir. Mirasbırakanın iradesi, baskı veya ehliyet tartışması varsa, bunlar yalnız sözleşme başlığına bakılarak çözülemez.
Örnek: Kardeşe ödenen para
Bir ebeveyn, bir çocuğuna para vererek ilerideki mirastan vazgeçmesini ister. Çocuk ve kardeşleri kendi aralarında bir kâğıt imzalar. İnceleme sırasında mirasbırakanın sözleşmeye katılımı, resmi şekil, paranın niteliği ve altsoyun etkilenip etkilenmediği sorulur. Sadece “bedel ödendi” açıklaması belgenin geçerliliğini tek başına kanıtlamaz.
Ebeveyn hayattayken mirası reddedebilir miyim?
Mirasın açılması ve reddi ölüm sonrası kurallara tabidir. Hayattayken düşünülen feragat farklı bir sözleşmedir.
Kardeşlerle yapılan anlaşma yeterli mi?
İşlemin tarafları ve şekli incelenir. Mirasbırakanın katılmadığı belge kendiliğinden feragat sözleşmesi sayılmaz.
Feragat çocukları da etkiler mi?
Karşılık, sözleşme içeriği ve kanuni düzenleme önemlidir. Bu konu imza öncesinde açıkça değerlendirilmelidir.
Genel açıklamalar, belirli bir feragat belgesinin geçerli veya geçersiz olduğu sonucunu içermez.
Resmî kaynaklar
Hukuki inceleme: Av. Gökhan Güzel · 2026-10-28
Bu konuyu görüşmeye nasıl hazırlayabilirim?
Miras Hukuku: nereden başlamalı?
Bir konu ve bulunduğunuz aşamayı seçin. Yanıtlarınız yalnız bu açık sayfada kullanılır; kaydedilmez ve gönderilmez.